Tavuklar Yumurta Artırma yolları
1. Aydınlatma Yönetimi
Yumurtlama mekanizması doğrudan ışık süresiyle tetiklenir.
-
Gün Işığı Süresi: Tavukların maksimum verimle yumurtlaması için günde 14–16 saat ışığa ihtiyaçları vardır.
-
Ek Aydınlatma: Sonbahar ve kış aylarında günlerin kısalarak ışık süresinin 12 saatin altına düşmesi verimi ciddi oranda azaltır. Kümes içinde zaman ayarlı LED lambalar kullanarak ışık süresi sabit tutulmalıdır.
2. Beslenme ve Yem Kalitesi
Yumurta üretimi yüksek miktarda protein ve kalsiyum gerektirir.
-
Katman/Yumurta Yemi: Tavuklara protein oranı %16–18 olan dengeli bir yumurta yemi verilmelidir.
-
Kalsiyum Desteği: Sağlam kabuk oluşumu için kalsiyum şarttır. Kümes içinde ayrı bir kapta mermer tozu veya mürekkep balığı kemiği/istiridye kabuğu kırıkları serbest erişime sunulmalıdır.
-
Mutfak Atıkları ve Yeşillik: Mutfak artıkları verilebilir ancak ana yem yerine geçmemelidir. Fazla yaş gıda yumurta verimini düşürebilir. Taze yonca veya yeşillik sarının rengini koyulaştırır.
3. Temiz ve Kesintisiz Su
Yumurtanın yaklaşık %65'i sudur.
-
Tavukların suya erişimi 1 gün bile kısıtlanırsa yumurta verimi haftalarca düşebilir.
-
Suyun her zaman temiz, taze ve oda sıcaklığında olması gerekir. Kışın suyun donmamasına, yazın ise aşırı ısınmamasına dikkat edilmelidir.
4. Kümes Koşulları ve Stres Kontrolü
Stres, tavuklarda yumurtlamayı anında kesen en büyük etkendir.
-
Sıcaklık: İdeal kümes sıcaklığı 18 - 24 arasındadır. 28 üzerindeki sıcaklıklar ve aşırı soğuklar verimi düşürür.
-
Havalandırma: Kümeste amonyak kokusu birikmemeli, nem oranı düşük tutulmalı fakat direkt cereyan oluşmamalıdır.
-
Folluk Alanı: Her 4–5 tavuk için en az 1 rahat, karanlık ve temiz folluk bulunmalıdır. Follukların temiz altlıkla (talaş veya saman) kaplanması yumurta kırılmalarını engeller.
-
Sıkışıklık ve Güvenlik: Metrekare başına düşen tavuk sayısı ideal olmalı, kümes yırtıcı hayvanlardan korunmalıdır.
5. Sağlık ve Parazit Kontrolü
-
İç ve Dış Parazitler: Bit, kene ve iç kurtlar tavukları halsiz bırakarak verimi düşürür. Düzenli olarak kümes ilaçlaması yapılmalı ve tavukların toprak/kül banyosu yapabileceği alanlar sağlanmalıdır.
-
Tüy Dökümü (Molt) Dönemi: Tavuklar yılda bir kez (genellikle sonbaharda) tüy dökümüne girer. Bu dönemde yumurtlama durur veya azalır. Protein oranı yüksek yemlerle bu sürecin hızlı atlatılması sağlanabilir.